ความลำเอียงกับสถานะปัจจุบัน (Status Quo Bias)

ปกติผมสอนวิชาที่เกี่ยวกับการตัดสินใจ และผมก็มักจะพบว่าคนเราตัดสินใจหลาย ๆ อย่าง ที่ดูเผิน ๆ เร็ว ๆ แล้วก็ดูเหมือนว่ามีเหตุผลสมควร แต่พอมาพิจารณาอีกที ก็จะพบว่า เอ นี่เราไม่มีเหตุผลนี่หว่า (อันนี้รวมตัวผมด้วยนะครับ ไม่ใช่ว่าผมจะดีไปกว่าคนอื่นแต่ประการใด)

แต่ประเด็นที่น่าสนใจกว่านั้นคือหลายครั้ง ตัวเราก็คิดว่าเรามีเหตุผลครับ ถึงจะมีคนมาแย้งก็ตาม เพราะเรามักจะเอาเหตุผลมาอธิบายการตัดสินใจของเราได้เสมอ เรียกว่า จริง ๆ แล้วเหตุผล มาหลังการตัดสินใจครับ

ผมอ่านหนังสือหลายเล่มเกี่ยวกับเรื่องนี้ และพบว่าการตัดสินใจเรามันมีหลุมพรางจำนวนมหาศาลทีเดียว แต่ที่จะมาชวนคุยวันนี้คือหลุมพรางที่เรียกว่า Status Quo Bias ครับ

เอ เจ้า Status Quo Bias มันคืออะไร อธิบายง่าย ๆ ไม่ต้องมีทฤษฎีอะไรมาก เดี๋ยวจะปวดหัวกันซะก่อน คำว่า Status Quo มันก็คือสถานะปัจจุบันของเราครับ คนเราส่วนใหญ่มักจะไม่ค่อยชอบการเปลี่ยนแปลง เรียกง่าย ๆ ว่าเรามักจะชอบสิ่งที่เรามีอยู่แล้วนั่นแหละครับ ถ้าจะให้เปลี่ยน สิ่งที่เราจะเปลี่ยนมันต้องดีกว่าเดิมมาก ๆ

จริง ๆ หนังสือในต่างประเทศก็มีการทดลองกันมามากทีเดียว แล้วผลมันก็ยืนยันสิ่งนี้ แต่ในฐานะนักวิจัย ไม่ลองทำเอง มันก็ไม่สนุกจริงไหมครับ 555

เนื่องจากส่วนตัวชอบกีฬาฟุตบอลมาก ก็เลยขอลองกับกีฬานี้แหละ เผอิญช่วงที่กำลังเขียนเรื่องนี้ ในวงการฟุตบอลกำลังมีข่าวว่าทีมบาร์เซโลน่า ทีมฟุตบอลชั้นนำของสเปน กำลังสนใจในตัวคูตินโญ่ กองกลางระดับโลก ที่อยู่ทีมลิเวอร์พูล และมีข่าวว่าจะยื่นซื้อนักเตะคนนี้ด้วยค่าตัว 127 ล้านปอนด์ ซึ่งถือว่าสูงมาก ๆ ทีเดียว

ผมก็เลยได้โอกาส เลยไป Post Facebook ถามแฟนบอลทีมลิเวอร์พูล 3 คำถาม ดังต่อไปนี้

  1. ถ้าได้เงิน 127 ล้านปอนด์ ลิเวอร์พูลควรขายคูตินโญ่ไหม

  2. ถ้าสมมุติว่าตอนนี้ไม่มีคูตินโญ่ในทีม แล้วมีเศรษฐีคนหนึ่ง ยื่นข้อเสนอ 2 อย่างให้ทีมลิเวอร์พูล คือ เอาตัวคูตินโญ่ไป หรือไม่ก็ เอาเงิน 127 ล้านปอนด์ ไป ท่านคิดว่าควรจะเลือกอันไหน

  3. ถ้าสมมุติว่าตอนนี้ไม่มีคูตินโญ่ในทีม แต่ทีมมีเงิน 127 ล้านปอนด์ และทีมสามารถซื้อคูตินโญ่ได้ ควรจะเอาเงิน 127 ล้านปอนด์ซื้อคูตินโญ่ไหม

เอาล่ะครับ ขอบอกไว้ตรงนี้ก่อนว่า นี่ไม่ใช่งานวิจัยวิชาการ เพื่อตีพิมพ์ใน International Journal อะไรแบบนั้นนะครับ คำถามเหล่านี้ ยังมีจุดอ่อนอะไรหลาย ๆ อย่าง เช่นยังบอกรายละเอียดต่าง ๆ ไม่ได้ลงลึก ครบถ้วนหมดทุกอย่าง แต่อยากทำเพื่อทดลองปรากฏการณ์นี้เล่น ๆ เท่านั้น

ต้องขอบคุณคนตอบมาก ๆ ครับ วันเดียวมาตอบกันถึง 37 คน (และกำลังจะเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ) แต่ผลมันออกมาคล้าย ๆ เดิม เลยเอาข้อมูลมาเล่าให้ฟังก่อนครับ

หลายคนก็ตอบตามความรู้สึก และผมบอกเลยนะครับว่า ไม่มีคำตอบผิด หรือ ถูก มันเป็นความรู้สึกของผู้ตอบเท่านั้น แต่สิ่งที่น่าสนใจมีดังต่อไปนี้ครับ

ในข้อที่ 1 มีคนเลือกคูตินโญ่ (คือไม่ขายคูตินโญ่) 70.3%  เลือกจะรับเงิน 127 ล้านปอนด์ (คือขายคูตินโญ่) แค่ 29.7%

ในข้อที่ 2 มีคนเลือกคูตินโญ่ เพียง 29.7% และกลายเป็นว่าเลือกรับเงิน 127 ล้านปอนด์ เป็น 70.3%

ในข้อที่ 3 มีคนเลือกคูตินโญ่ (คือซื้อคูตินโญ่) เหลือเพียง 5.4% และเลือกเก็บเงิน 127 ล้านปอนด์ที่มีไว้เอาไปใช้อย่างอื่น สูงถึง 94.6%

แล้วยังไง มีอะไรที่แปลก อย่างนี้ครับ คือคำถามทั้งสามข้อนั้น มันเป็นคำถามที่ให้เราประเมินทางเลือกระหว่าง คูตินโญ่ กับ เงิน 127 ล้านปอนด์ ว่าอันไหนจะเป็นสิ่งที่ดีที่สุดสำหรับสโมสรใช่ไหมครับ เพียงแต่ว่าสิ่งที่คำถามทั้ง 3 คำถามมันแตกต่างกันคือ Status Quo หรือสถานะปัจจุบันที่เป็นอยู่ไงครับ

คำถามแรกคือ สถานะปัจจุบันคือเรามีคูตินโญ่อยู่ แล้วคนพยายามให้เราเปลี่ยนสถานะโดยมาขอซื้อคูตินโญ่ด้วยเงิน 127 ล้านปอนด์ ส่วนคำถามที่สองผมปลดล็อกออกบอกว่า ถ้าตอนนี้ไม่มีอะไรอยู่เลย ทั้งคูตินโญ่ ทั้งเงิน 127 ล้านปอนด์ และคำถามที่สาม ผมเปลี่ยนสถานะใหม่ว่า ถ้าเรามีเงิน 127 ล้านปอนด์อยู่ ให้เราเปลี่ยนสถานะคือให้เอาเงินไปซื้อคูตินโญ่ เราจะเอาไหม

และท่านเห็นไหมครับว่าเกิดอะไรขึ้น ข้อแรกพอเรามีคูตินโญ่อยู่ เราก็ไม่อยากเสียไปใช่ไหมครับ % ของคนที่ตอบว่าไม่ควรขาย มันเลยสูงถึง 70.3% แต่พอมาข้อที่ 2 บอกว่าแล้วถ้าเราไม่มีอะไรเลยอยู่ล่ะ ให้เลือก คนส่วนใหญ่กลับเลือกเอาเงินมากกว่า เลือกคูตินโญ่แค่ 29.7% เอง

ลองดูดี ๆ นะครับ ข้อที่ 1 กับ 2 มันก็คือคำถามเดียวกันนะครับ คือถ้าเหตุผลข้อแรกคือเราไม่ควรขายคูตินโญ่ ก็แปลว่าเราคิดว่าเงิน 127 ล้านมันสร้างประโยชน์ให้กับทีมได้น้อยกว่าการมีคูตินโญ่อยู่จริงไหมครับ เพราะฉะนั้นข้อที่ 2 เราก็ควรเลือกเอาคูตินโญ่เหมือนเดิม และเราก็ควรปฏิเสธไม่รับเงิน 127 ล้านปอนด์นั้นไป

ยิ่งมาดูข้อที่ 3 ยิ่งชัดใหญ่ครับ คราวนี้ เรามีเงิน 127 ล้านปอนด์อยู่ในมือ ถามว่าควรเอาไปซื้อคูตินโญ่ไหม คราวนี้คนส่วนใหญ่ถึง 94.6% บอกว่าไม่ซื้อหรอก เอาไปซื้อกองกลาง กองหลังดีกว่า งั้นแปลว่าเงิน 127 ล้านปอนด์ที่มีเราสามารถนำไปสร้างประโยชน์ให้กับทีมได้ดีกว่าการมีคูตินโญ่ใช่ไหมครับ แต่ทำไมตอนมีคนเอาเงินมาให้ 127 ล้านปอนด์ขอซื้อคูตินโญ่ในข้อแรก เราถึงไม่ขายล่ะครับ แล้วก็เอาเงิน 127 ล้านปอนด์ไปซื้อกองกลางกับกองหลังดีกว่า มีคูตินโญ่ในทีมอีก (เหมือนที่ตอบในข้อที่ 3)

เหตุผลง่าย ๆ คือเรามี Status Quo Bias ครับ เราให้มูลค่าของสิ่งที่เรามีมากขึ้นเป็นพิเศษ เราไม่ชอบการเปลี่ยนสถานะครับ เพราะการตัดสินใจทั้ง 3 ข้อนั้น มันคือการประเมินมูลค่าของคูตินโญ่ทีี่มีต่อทีม กับจำนวนเงิน 127 ล้านปอนด์ และสำหรับหลาย ๆ คนนั้น หากเรามีคูตินโญ่ในทีมอยู่แล้ว เราจะประเมินเขาว่ามีมูลค่าสูงกว่า 127 ล้านปอนด์ (ไม่ว่าจะใช้ปัจจัยใดประเมิน) เพราะเราไม่อยากขายเขา แต่ถ้า Status ปัจจุบันคือ คูตินโญ่ไม่ได้อยู่ในทีม สำหรับหลาย ๆ คน มูลค่าของคูตินโญ่ที่มีต่อทีมต่ำกว่า 127 ล้านปอนด์ทันที ทั้ง ๆ ที่ยังเป็นคูตินโญ่คนเดิมนี่แหละ

ใช่ครับ คำถามผมอาจจะยังไม่ได้ครอบคลุม หรือลงลึกลงรายละเอียด และไม่ได้ควบคุมปัจจัยต่าง ๆ ซึ่งหลายคนอาจจะทักท้วงได้ว่า อ้าว คิดว่าหมายถึงแบบนั้นแบบนี้ ไม่เป็นไรครับ เราแค่ลองดูเฉย ๆ แต่ประเด็นที่สำคัญที่อยากนำมาเล่าคือเรื่อง Status Quo Bias นี้แหละครับ

แล้วข้อเรียนรู้คืออะไร อย่างนี้ครับ พอผมเห็นเรื่องนี้ เวลาผมจะตัดสินใจอะไร ผมจะถามตัวเอง 3 คำถามนี้เสมอ ยกตัวอย่างเช่น ผมมีหุ้น XXX ใน Port มูลค่า 2 แสนบาท แล้วกำลังลังเลว่า เอขายทิ้งซะดีไหม (ไม่ว่าจะติดดอย หรือ ทำกำไร ก็ได้ทั้งนั้นครับ) ผมจะถามตัวเอง 3 คำถามอย่างนี้ครับ

  1. เราควรขายหุ้น XXX นี้ไหม

  2. ถ้าเราไม่มีหุ้น XXX อยู่ และมีคนเสนอทางเลือก 2 ทางคือ เอาหุ้น XXX มาให้ หรือ เอาเงิน 2 แสนบาท จะเลือกอะไร

  3. ถ้าเราไม่มีหุ้น XXX อยู่ แต่มีเงินอยู่ 2 แสนบาท เราควรเอาเงิน 2 แสนบาทนี้ไปซื้อหุ้น XXX ไหม

ถ้า 3 คำตอบนี้ไปในทิศทางเดียวกัน เช่นข้อที่ 1 ตอบควรขาย ข้อที่ 2 ตอบเอา 2 แสนบาท ข้อที่ 3 บอกไม่เอาเงิน 2 แสนบาทไปซื้อหรอก อันนี้ผมค่อนข้างมั่นใจว่า เราประเมินเพื่อลด Status Quo Bias ลงแล้ว เราก็น่าจะขาย แต่ถ้ามันยังขัดแย้งกัน บางทีเราอาจจะเตือนตัวเองว่า จริง ๆ ที่เราไม่ขาย มันเป็นเพราะ Status Quo Bias หรือเปล่า

อ้อ บทเรียนอีกเรื่องคือ คนไทยเป็นแฟนบอลหงส์แดงเยอะมากและน่ารักมากครับ ขอบคุณทุกท่านที่ช่วยมาให้ความคิดเห็นแลกเปลี่ยนกันนะครับ

อ่านบทความอื่น ๆ ได้ที่ www.NopadolStory.com หรือเข้าร่วมกลุ่ม Line@ ได้ที่ https://line.me/R/ti/p/%40nopadolrompho

 

 

Recommended Posts

44 Comments

  1. Make a difference in fashionable health care by creating management abilities that drive innovative results.

  2. Serves Questrom college students concentrating in entrepreneurship or who’re interested in high-technology sectors,
    and ENG students who’ve taken SI480.

  3. Internal and exterior stakeholders are assessed to gain a comprehensive
    view of the group and its place in the market.

  4. Identify the roles individuals are drawn to play as they drive creativity and innovation.

  5. Good day I am so glad I found your website, I really found you by mistake, while I was browsing on Yahoo for something else, Anyhow I am here now and would just like to say
    thanks a lot for a remarkable post and a all round interesting blog
    (I also love the theme/design), I don’t have time to read it all
    at the minute but I have book-marked it and also included your RSS feeds, so when I
    have time I will be back to read a lot more, Please do keep up the superb job.

  6. great submit, very informative. I’m wondering why the other specialists of this sector do not understand
    this. You should proceed your writing. I am confident, you have a huge readers’ base already!

  7. May I simply say what a relief to uncover somebody who actually
    knows what they’re talking about on the net. You actually understand
    how to bring a problem to light and make it important.
    More and more people must look at this and understand this
    side of your story. It’s surprising you’re not more popular since you most certainly have
    the gift.

  8. Thanks for finally talking about > ความลำเอียงกับสถานะปัจจุบัน (Status Quo Bias) – Nopadol’s Story
    < Loved it!

  9. Hello to all, how is the whole thing, I think every one is getting
    more from this web page, and your views are fastidious designed for new
    visitors.

  10. Hi, i think that i saw you visited my blog so i came to “return the favor”.I
    am trying to find things to enhance my web site!I suppose
    its ok to use a few of your ideas!!

  11. Having read this I thought it was extremely enlightening. I
    appreciate you spending some time and energy to put this short
    article together. I once again find myself personally spending
    way too much time both reading and commenting.
    But so what, it was still worth it!

  12. For most recent news you have to pay a visit the web
    and on web I found this site as a finest web page for latest
    updates.

  13. Thank you, I have recently been looking for info about this subject for a
    long time and yours is the greatest I have came upon till now.

    But, what in regards to the bottom line? Are you sure concerning the
    source?

  14. I am regular reader, how are you everybody? This paragraph posted at this
    website is actually pleasant.

  15. Scenario planning accounts for inherent future uncertainties by
    quantifying the monetary and operational implications of change,
    and analyzing a range of possible outcomes.

  16. Equally necessary is the incorporation of public attitudes and notion of innovation which developed into a significant driver for the acceptance of innovation by society.

  17. Expertise within the worth chain of innovation,
    together with theorites, methodologies, and educational models.

  18. Asking questions are in fact nice thing if you are not understanding anything entirely, but this article presents pleasant understanding even.

  19. I feel this is one of the so much important
    information for me. And i’m happy studying your article. However want to statement on few basic issues, The site taste is perfect, the articles is really excellent :
    D. Good process, cheers

  20. I’ve been surfing online greater than three hours as of late, yet I never discovered any fascinating article like yours.

    It is beautiful value sufficient for me. In my view, if all web owners and bloggers made good
    content material as you did, the internet will
    likely be a lot more useful than ever before.

  21. Thanks for your personal marvelous posting! I definitely enjoyed reading it,
    you might be a great author. I will remember to bookmark your
    blog and will eventually come back sometime soon. I want to encourage continue your great job, have a nice holiday weekend!

  22. First of all I would like to say superb blog! I had a quick question that I’d like to ask if you don’t mind.

    I was curious to find out how you center yourself and clear your mind before writing.

    I have had difficulty clearing my mind in getting my ideas out.
    I do take pleasure in writing but it just seems like the first 10
    to 15 minutes are generally wasted simply just trying
    to figure out how to begin. Any ideas or tips? Thanks!

  23. Hi friends, pleasant piece of writing and fastidious arguments commented at this place, I am truly enjoying
    by these.

  24. This module helps organizations in driving customer worth,
    loyalty and profitability across the entire value chain of
    a company.


Add a Comment

Your email address will not be published.